السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
51
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قبل از جحفه « مَهْيَعَه » بوده است . « 2 » اين عنوان در باب حج به كار رفته است . از ميقاتهاى پنج گانهء عمرهء تمتّع ( - - ) حج تمتّع ) و نيز عمرهء مفرده ( - - ) عمرهء مفرده ) جحفه است كه ميقات اهل شام ، مصر ، مغرب و كسانى است كه عبورشان از اين مسير است . « 3 » ميقات اهل مدينه در حال اختيار ، مسجد شجره است ؛ ليكن هنگام ضرورت چون بيمارى و ضعف مىتوانند از جحفه محرم شوند . « 4 » كسى كه وظيفهاش احرام از مسجد شجره است ، چنانچه بدون احرام از آن بگذرد ، مىتواند در جحفه محرم شود . بر مسئله ادعاى اجماع شده است ؛ « 5 » ليكن برخى معاصران ، احتياط واجب را در برگشتن به مسجد شجره و احرام از اين ميقات دانستهاند . « 6 » ( - - ) ميقات ) جحود جُحود : نفى چيزى ( - - ) انكار ) . جدّ جَدّ : پدربزرگ پدرى و مادرى و پدران ايشان . از آن در بابهاى زكات ، حج ، تجارت ، وكالت ، هبه ، وصيت ، نكاح ، طلاق ، ارث ، حدود و قصاص سخن رفته و احكامى مشترك بين جدّ پدرى و مادرى و خصوص جدّ پدرى بر آن مترتب گشته است كه به آنها اشاره مىشود . 1 . احكام مشترك : نفقهء جدّ فقير در فرض نداشتن فرزند يا فقر وى ، بر نوه ، اعم از پسرى و دخترى واجب است « 1 » ( - - ) نفقه ) ؛ از اين رو ، نوه نمىتواند زكات خود را به جدّ فقيرش بدهد . « 2 » جدّ هرچه هم بالا رود قابل تملّك نيست « 3 » و از نظر طبقات ارث در طبقهء دوم قرار دارد و تا زمانى كه جدّ پايينتر و نزديكتر زنده باشد نوبت به جدّ بالاتر نمىرسد . « 4 » با وجود پدر و مادر ، جدّ ارث نمىبرد ؛ ليكن مستحب است در فرضى كه سهم والدين افزون بر يك ششم باشد ، يك ششم
--> ( 2 ) معجم البلدان 2 / 111 . ( 3 ) جواهر الكلام 18 / 113 ؛ مهذّبالاحكام 13 / 16 - 17 . ( 4 ) جواهر الكلام 18 / 110 - 111 ؛ مناسك حج ( مراجع ) / 109 . ( 5 ) مستند الشيعة 11 / 180 - 181 * ( 6 ) مناسك حج ( مراجع ) / 117 . 1 جواهرالكلام 31 / 367 ؛ تحريرالوسيلة 2 / 322 * 2 النهاية / 186 ؛ جواهر الكلام 31 / 367 * 3 جواهر الكلام 24 / 141 . 4 39 / 8 - 9 .